Menu

„Czwarty Czerwony” Stefan Turschmid

  • Gracjan Broda

Katia Niesłuchowa, panna dziedziczka, zaangażowana w działalność charytatywną na rzecz chłopów, prowadzi szkołę dla dzieci, pomaga leczyć chorych. Jednocześnie robi karierę jako śpiewaczka operowa. Poznaje Jana, polskiego kawalerzystę i wkrótce pobierają się.

Tymczasem Europa sprawia wrażenie jakby nie mogła doczekać się wojny, a jej wybuch to tylko kwestia pretekstu. I taki pretekst ma miejsce w Sarajewie – zabójstwo arcyksięcia Ferdynanda.

Wszyscy pragną wojny, nawet ci, którzy do tej pory byli jej przeciwnikami. Dla Polski wojna światowa może stać się szansą na odzyskanie niepodległości. Jednocześnie ludzie bardziej świadomi zdają sobie sprawę z tego, że rozwój techniki sprawił, że ta wojna będzie inna niż wszystkie poprzednie konflikty zbrojne. Ilości ofiar nie sposób sobie wyobrazić.

Stają przeciw sobie państwa zaborcze, więc również Polacy wcieleni zostają do wrogich sobie armii.

W Rosji rosną w siłę ruchy rewolucyjne, Lenin szykuje się do obalenia caratu, przejęcia władzy i zarażenia swoimi ideami całego świata, zgodnie ze słowami, będącymi hasłem jednego z łagrów, przytoczonymi przez autora jako motto do drugiej części powieści:

„Żelazną pięścią zapędzimy ludzkość ku szczęściu.” 1)

Rasputin ostrzega Mikołaja II przed cierpieniem, jakich jeszcze Rosja nie zaznała:

„Rosja utonie we krwi, nie było i nie będzie większego cierpienia po wszeczasy.” 2)

Bolszewicy, którzy początkowo deklarowali wolność, równość, pokój, ziemię dla chłopów, bardzo szybko przynoszą jedynie cierpienie i śmierć. W kraju panuje chaos, w mieście prawie całkowicie został zatrzymany przemysł, na wsi produkcja żywności, a Lenin wszelkie problemy związane z funkcjonowaniem kraju próbuje rozwiązać poprzez zaostrzenie terroru.

Historia rozdzieli głównych bohaterów powieści jak wiele innych bliskich sobie ludzi. Czy uda się im się jeszcze kiedykolwiek spotkać, nie wiadomo właściwie do samego końca.

Śledząc historię miłości Katii i Jana, czytelnik znajdzie się w centrum ważnych dla Europy i Polski wydarzeń – I wojna światowa, rewolucja w Rosji, wojna polsko – bolszewicka.

Oprócz postaci fikcyjnych autor czyni bohaterami swojej powieści postaci historyczne, więc czytelnik ma okazję śledzić losy Lenina, Piłsudskiego, poznać ostatnie miesiące i ostatnie chwile życia carskiej rodziny.

Zwykli ludzie, wrzuceni w historię wbrew własne woli są tutaj tak samo fascynujący jak wielcy przywódcy, którzy tę historię tworzą. Obraz wojny i rewolucji nie pozostawia wątpliwości co do natury tych żywiołów – bezmiar cierpienia, a ponad nim garstka tych, którym udało się na tym cierpieniu skorzystać i zyskać chwilowe poczucie władzy.

Ogromna wiedza historyczna autora, umiejętność tworzenia ciekawych psychologicznie bohaterów i interesującej historii miłosnej sprawiają, że Czwarty czerwony Stefana Turschmida to książka wartościowa i wciągająca jednocześnie.

Bibliografia:

1) Turschmid S., Czwarty czerwony, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2017, strona 299

2) Turschmid S., Czwarty czerwony, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2017, strona 133

Autor: Monika Golańska

Regionalny Portal Informacyjny

Adres redakcji: ul. Piaskowa 102/4, 72-010 Police
Nr rejestru: 909

tel. 796 142 364

kontakt z redakcją