Menu

„Inna od siebie” Brygida Helbig

  • Gracjan Broda

„Inna od siebie” to niezwykła książka, która powstała na podstawie biografii równie niezwykłej kobiety, Marii Komornickiej. Nie jest to książka biograficzna w ścisłym znaczeniu, Brygida Helbig bowiem łączy w niej fakty z życia poetki z własnymi wyobrażeniami na temat sytuacji i rozmów, jakie mogły się odbyć między Marią a ludźmi z nią związanymi.

Maria Komornicka, a od połowy życia Piotr Włast, żyła na przełomie XIX i XX wieku, urodziła się w szlacheckiej rodzinie, w której wyznawano tak zwane tradycyjne wartości i pielęgnowano sztywny podział ról społecznych uprawniających mężczyzn do posiadania i dziedziczenia majątku i sprawowania władzy nad kobietami i dziećmi. Jedyne zadanie kobiety polegało na ładnej prezencji i całkowitym posłuszeństwie, co pozwoliłoby w odpowiednim czasie dobrze wyjść za mąż i przedłużyć ród rodząc dzieci.

Marii nie odpowiada ta rola. Już jako dziecko nie znosi żadnej formy przymusu, chce decydować o sobie i żyć według własnych zasad. Nie interesują ją typowe dziecięce zabawy, od lalek woli książki i czyta je zachłannie po kryjomu, w nocy, w łóżku. Gości przybywających do Grabowa zachwyca recytacją utworów Mickiewicza.
Jako młoda dziewczyna wie już, że przewyższa inteligencją większość ludzi, a z pewnością tych, którzy w świetle prawa decydują o jej życiu, chociaż ona doskonale wie, co chce i powinna robić i nie potrzebuje niczyjego kierownictwa. Kiedy więc wybucha awantura z ojcem o czytanie tak nieobyczajnej i wywrotowej powieści jak „Lalka” i prób pisarskich, Maria wykrzykuje ojcu prosto w twarz, że nie uznaje żadnej nad sobą władzy, jego jako ojca również, że nie jest dla niej autorytetem.

„W końcu panna strzela jak kolumbryna pod Częstochową:
- Nie uznaję władzy ani autorytetu ojca!”
1)

Studia w Collegium Newham dla kobiet w Cambridge i atmosfera tam panująca nie podobają jej się. Buntuje się przeciw ciągłej kontroli, przeciw zgodzie innych studentek na ten stan rzeczy. Nie chce żyć przeciętnie jak wszyscy, chce życia wyjątkowego, bo czuje, że sama jest wyjątkowa.

„Nie dla niej życie przeciętniaków, jest inna, większa od wielu ludzi , wie o tym od jakiegoś czasu – czy ta wiedza jest pychą?(...) Trzeba żyć z rozmachem, pchnąć bryłę ziemi na inne tory, wznieść ludzkość ponad poziomy.” 2)

W wieku trzydziestu jeden lat podejmuje niezrozumiałą dla otoczenia decyzję – porzuca życie kobiety, obcina włosy, pali suknie, zakłada męski strój, każe wyrwać sobie prawie wszystkie zęby, aby jej twarz nabrała bardziej męskich rysów. Staje się Piotrem Włastem. Helbig nie określa jednoznacznie przyczyn takiej decyzji.

Zmagania Komornickiej z rodziną i otoczeniem wskazywałyby na chęć porzucenie kobiecości jako czegoś, co hamuje swobodę życia i rozwoju. Komornicka w ogóle neguje płeć jako czynnik warunkujący określony sposób postępowania, myślenia, tworzenia i nie stanowi o istocie człowieka.

„Bo płeć jest jedynie powierzchnią ludzkiej tożsamości, przemijającą formą, jaką przybiera dusza, niczym więcej.” 3)

Jej genialny umysł sprzeciwia się ograniczeniom, a jednocześnie izoluje od świata zewnętrznego. Możliwe też jest, że skłonny do przemocy ojciec miał znaczący wpływ na psychikę poetki.

Książka Brygidy Helbig daje czytelnikowi nie tylko możliwość obcowania z wybitną osobowością Marii – Piotra, ale także z jej poezją, której obszerne fragmenty zostały zacytowane w powieści i stanowią liryczny komentarz do biografii.

Bibliografia:

1) Helbig B., Inna od siebie, Wydawnictwo B, Warszawa 2016, strona 144

2) Helbig B., Inna od siebie, Wydawnictwo B, Warszawa 2016, strona 225-226

2) Helbig B., Inna od siebie, Wydawnictwo B, Warszawa 2016, strona 111

Autor: Monika Golańska

Regionalny Portal Informacyjny

Adres redakcji: ul. Piaskowa 102/4, 72-010 Police
Nr rejestru: 909

tel. 796 142 364

kontakt z redakcją