Menu

„Papieżyca Joanna” Donna Woolfolk Cross

  • Gracjan Broda

Jest rok 814. Żona kanonika, Gudrun, po wyjątkowo trudnym porodzie, wydaje na świat córkę. Joanna od dziecka jest dziewczynką wyjątkową – pojętna, mądra, żądna wiedzy niedostępnej wówczas dla kobiet. Średniowiecze bowiem to epoka, kiedy wykształcone kobiety uważano za wybryk natury i grzech, za który Bóg zsyła karę.

Powszechnie panowało przekonanie, że objętość mózgu kobiety jest odwrotnie proporcjonalna do rozmiaru jej macicy, więc niewiasta wykształcona nie jest zdolna do rodzenia dzieci, czyli do tego, do czego przeznaczył ją Bóg. Zgodnie więc z wolą boską i ojcowską, za to często wbrew własnej, dziewczęta wychodziły za mąż w wieku trzynastu lat i przez kolejne lata rodziły dzieci, nierzadko rok po roku. Kobieta była istotą tak dalece niższą moralnie od mężczyzny, iż wierzono w teorię, że na sądzie ostatecznym wszyscy ludzie oczyszczeni zostaną z kobiecych niedoskonałości i odrodzą jako mężczyźni.

Joanna zawsze czuła, że jej powołaniem jest nauka i realizowała swoje pragnienie, chociaż przeszkody, jakie musiała pokonać, złamałyby niejednego. Despotyczny ojciec, który biciem próbował zmusić córkę do przestrzegania nakazów boskich i ludzkich, szykany duchownych i drwiny innych kobiet nie zabiły w dziewczynie chęci studiowania wiedzy zakazanej kobietom. Kiedy więc okazało się, że jako kobieta Joanna nic więcej nie osiągnie ponad to, co już jej się udało, postanowiła kontynuować studia w męskim przebraniu. W klasztorze w Fuldzie uczy się nie tylko teologii, ale również studiuje medycynę, a jej przenikliwość w stawianiu diagnoz lekarskich nie tylko zadziwia trafnością, ale także oburza śmiałością podważania wyroków boskich.

Wreszcie nadchodzi dzień, który ostatecznie przesądza o losach Joanny, zostaje wezwana do ciężko chorego papieża. Wkrótce staje się nie tylko jego lekarzem ale też powiernikiem i doradcą, by po jakimś czasie zostać następcą. Podczas swojego pontyfikatu Joanna wprowadza wiele nowatorskich reform i jest kochana przez lud. Dziś historię papieżycy Joanny traktuje się jedynie jako legendę. Jak pisze autorka w posłowiu, dokumenty potwierdzające jej istnienie zostały usunięte przez Kościół jako niewygodnie dla hierarchów kościelnych oszukanych przez kobietę, chociaż do połowy XVII wieku pontyfikat Joanny uznawany był za prawdę.

Książka może być dziś ważnym głosem przeciwko nierówności społecznej, ciągle jeszcze aktualnym stereotypom, według których kobiety w naturalny sposób są przeznaczone do odgrywania określonych ról społecznych, a z innych obszarów życia powinny być wykluczone, że w pełni realizować się mogą tylko mężczyźni, bo kobiety ogranicza sama biologia.

Autor: Monika Golańska

Regionalny Portal Informacyjny

Adres redakcji: ul. Piaskowa 102/4, 72-010 Police
Nr rejestru: 909

tel. 796 142 364

kontakt z redakcją